گفت : عدد كلمات اين سوره بر عدد شبهاست اين سوره سى كلمه است و ماه سى شب ، آنگه پرسنده را گفت : مىشمر ، او مىشمرد چون به [ هى ] رسيد گفت : چند دارى ؟ - گفت : بيست و هفت ، گفت : هى هى . و حكمت در آنكه خداى تعالى اين شب را بازپوشيد در ميان شبهاى ماه رمضان يا در شبهاى دههء آخرين آنست كه تا اجتهاد كنند در طاعت و بر يك شب اعتماد نكنند « 1 » ؛ خداى تعالى چند چيز را در چند چيز پنهان كرد ؛ شب قدر را در شبها ، و نماز وسطى در نمازها ، و وقت قيام ساعت در أوقات ، و نام مهترين خود را « 2 » در ميان نامها ، و ساعت اجابت دعا در ساعات روز آدينه ، و رضاى خود در طاعات ، و سخط خود در سيّئات ، و دوست خود را در ميان بندگان ؛ تا بندگان اجتهاد و مراقبت همه كنند شبها عبادت كنند براى شب قدر ، و نمازها بپاى دارند براى نماز وسطى ، و در ساعات روز آدينه بدعا مشغول شوند براى ساعت اجابت ، و بطاعت قيام نمايند براى طلب رضاى خداى ، و از معاصى بپرهيزند براى ترس از خشم خداى : فضيلت اين شب بسيار است و منقبت وى بيشمار ؛ تا در خبرست كه : شيطان درين شب بيرون نيايد و بر ديگر روز تا چاشتگاه ؛ و نتواند كه كسى را رنجى رساند و سحر هيچ ساحرى درين شب أثر نكند . عبد اللّه عبّاس روايت كرد كه : خداى تعالى درين شب فريشتگان را بفرمايد تا با جبرئيل و فريشتگان سدرة المنتهى به زمين آيند هفتاد هزار بالواهاى نور ؛ و آن علمها بر چهار جايگاه بزنند ؛ بر پشت خانهء كعبه و بر سر تربت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و به مسجد بيت المقدّس و بطور سينا ؛ آنگه جبرئيل گويد : پراكنده شويد ؛ پس هيچ سرائى و بقعهء نماند كه در آنجا مؤمنى يا مؤمنهء باشند كه در آنجا نشوند مگر خانهء كه در وى سگى يا خوكى يا خمرى يا جنبى « 3 » از حرام يا صورتى باشد

--> ( 1 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء : « يكى را از بزرگان پرسيدند كه : چرا شب قدر را پوشيده كردند ؟ - گفت : لطفا للعباد فى الاجتهاد و ترك الاعتماد و اعداد الزاد فى هذه الاعداد ليوم المعاد » . ( 2 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « و اسم اعظم خود را در اسمها » . ( 3 ) - كذا در نسخ اين تفسير و در تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « چيزى » .